Xorijdan pul o‘tkazmalari
Jahon banki ma’lumotiga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonga xorijdan 21,1 mlrd dollar shaxsiy pul o‘tkazmalari kelgan (+27,3% bir yilda). Bu YaIMning 14,4%i. Eng yuqori ulush 2022-yilda bo‘lgan: 16,5%.
Pul o‘tkazmalari ÷ YaIM (AQSH dollarida). Manba: Jahon banki
Buni oila darajasiga tushirsak: 2025-yilda har bir uy xo‘jaligiga o‘rtacha oyiga taxminan 229 dollar o‘tkazma to‘g‘ri keladi (har bir aholiga 47 dollar). Shu yili rasmiy o‘rtacha oylik ish haqi taxminan 412 dollar bo‘lgan — ya’ni o‘rtacha oilaga keladigan o‘tkazma bitta o‘rtacha maoshning 56%iga teng. Albatta, o‘tkazmalar oilalar o‘rtasida juda notekis taqsimlangan: ba’zi oilalar umuman olmaydi, ba’zilari uchun bu asosiy daromad.
Rasmiy migratsiya statistikasi nimani ko‘rsatadi
Statistika qo‘mitasi faqat yashash joyini rasman o‘zgartirganlarni hisobga oladi. Xorijga doimiy yashashga ketganlar 2010-yilda 44 420 kishi bo‘lgan bo‘lsa, 2025-yilda 10 117 kishi. Mehnat migrantlari odatda ro‘yxatdan chiqmaydi, shuning uchun bu raqam millionlab vaqtincha ishlab kelayotganlarni ko‘rsatmaydi — pul o‘tkazmalari ularning ko‘lamini yaxshiroq aks ettiradi.
Ko‘rsatkich sahifasi. Faqat rasman ro‘yxatdan chiqqanlar
Ichki migratsiya: odamlar qaysi hududga ko‘chmoqda
2021–2025 yillarda o‘rtacha hisobda faqat 1 ta hudud ko‘chib kelganlar hisobiga aholi orttirdi: Toshkent shahri (har 1000 aholiga yiliga +9,7). Eng ko‘p aholi yo‘qotgan — Qoraqalpog‘iston Respublikasi (yiliga har 1000 aholiga −3,0).
14 hudud bo‘yicha migratsiya saldosi va o‘rtacha ish haqi (2025) o‘rtasidagi o‘rin korrelyatsiyasi ρ = 0,36 (zaif musbat bog‘liqlik; oddiy Pearson koeffitsienti r = 0,84). Ya’ni odamlar maoshi yuqoriroq hududlarga ko‘chishga moyil. Toshkent shahrini chiqarib tashlasak, ρ = 0,20 bo‘ladi: poytaxt natijaga sezilarli ta’sir qiladi. Ikki usul natijasi sezilarli farq qiladi: bog‘liqlikning katta qismi bir-ikki chetki hududga to‘g‘ri keladi. Ishsizlik bilan: ρ = −0,27 (ishsizlik past hududlar ko‘proq aholi jalb qiladi).
| Hudud | Migratsiya saldosi, ‰ | Xorijga ketganlar, ‰ | Ish haqi 2025, so‘m | Ishsizlik 2025, % |
|---|---|---|---|---|
| Toshkent shahri | 9,71 | 0,74 | 8 708 342 | 4,0 |
| Toshkent viloyati | −0,09 | 1,12 | 4 558 562 | 4,8 |
| Andijon viloyati | −0,62 | 0,03 | 4 281 028 | 4,8 |
| Farg‘ona viloyati | −0,65 | 0,05 | 3 814 588 | 4,9 |
| Xorazm viloyati | −0,73 | 0,10 | 3 995 520 | 4,7 |
| Namangan viloyati | −0,78 | 0,04 | 3 778 986 | 5,0 |
| Sirdaryo viloyati | −1,21 | 0,20 | 4 240 387 | 5,0 |
| Samarqand viloyati | −1,23 | 0,07 | 3 823 946 | 4,7 |
| Jizzax viloyati | −1,43 | 0,10 | 3 951 059 | 4,9 |
| Surxondaryo viloyati | −1,46 | 0,04 | 3 630 611 | 4,9 |
| Navoiy viloyati | −1,51 | 1,32 | 6 413 477 | 4,2 |
| Buxoro viloyati | −1,86 | 0,07 | 4 115 696 | 4,7 |
| Qashqadaryo viloyati | −2,11 | 0,02 | 3 635 987 | 4,9 |
| Qoraqalpog‘iston Respublikasi | −3,00 | 2,57 | 4 226 500 | 5,0 |
Bog‘liq tahlillar: Viloyatlarda real daromad: ish haqi va narxlar · Investitsiya o‘sishga aylanadimi · Aholi o‘sishi, bog‘chalar va ish o‘rinlari · Qishloq xo‘jaligi viloyatlari va oziq-ovqat narxlari