Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi
Доля малого бизнеса и частного предпринимательство в ВВП
▼ 1,3 Punkt (foiz punkti)Ikki foiz orasidagi oddiy ayirma. Foizdagi ko‘rsatkich 5% dan 6% ga chiqsa, u 1 punktga oshgan (garchi nisbatan 20% oshgan bo‘lsa ham).Misol: Ishsizlik 6,8% dan 5,8% ga tushdi — 1 punkt pasaydi.Lug‘atda batafsil o‘tgan yilning shu davriga nisbatan
2025-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida «Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi»: 52,2 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,3 punkt past.
Bu raqam siz uchun nimani anglatadi
- 52,2% — bu o‘tgan yilga nisbatan 47,8% kamayish degani. Indeks (100 ga nisbatan)Hozirgi qiymatni avvalgi davr bilan solishtiradigan son, avvalgi davr = 100. 100 dan katta bo‘lsa o‘sish, kichik bo‘lsa kamayish.Misol: Sanoat o‘sish sur’ati 106,2% — o‘tgan yilga nisbatan 6,2% ko‘p ishlab chiqarilgan. 97% bo‘lsa — 3% kamaygan.Lug‘atda batafsil kichik son kamayishni bildiradi.
- Tasavvur qiling: avval 100 ta bo‘lgan bo‘lsa, endi 52,2 ta.
Atamalar: YaIM — Yalpi ichki mahsulotBir yil (yoki chorak) davomida mamlakatda ishlab chiqarilgan barcha tovar va xizmatlarning umumiy qiymati. Iqtisodiyot qanchalik “katta”ligini ko‘rsatadi.Misol: Novvoy 1 mln so‘mlik non yopdi, sartarosh 500 ming so‘mlik xizmat ko‘rsatdi — ikkalasi ham YaIMga qo‘shiladi.Lug‘atda batafsilUlush (salmoq)Butunning qancha qismi ekanini foizda ko‘rsatadi. Barcha ulushlar yig‘indisi 100% bo‘ladi.Misol: Qishloq xo‘jaligida dehqon xo‘jaliklari ulushi 66% — har 100 so‘mlik mahsulotning 66 so‘mi ularniki.Lug‘atda batafsil
Oddiy tilda: bu raqam nimani ko‘rsatadi
2015-yilda bu ko‘rsatkich 64,6 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, % edi, 2025-yilda esa 52,2 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, % bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2017-yilda qayd etilgan: 67,4 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %.
2025-yilda hududlar orasida eng yuqori qiymat Surxondaryo viloyatida (76,4 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %), eng pasti Navoiy viloyatida (21,1 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %). Eng yuqori va eng past hudud orasidagi farq 3,6 baravar. Toshkent shahri 13-o‘rinda.
Hisoblash usuli: Kichik biznesning va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi kichik biznesda (yakka tartibdagi tadbirkorlik va uy xo‘jaliklarining faoliyatini qo‘shgan holda) yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymat hajmini iqtisodiyot tarmoqlarining yalpi qo‘shilgan qiymatiga bo‘lish orqali aniqlanadi:
Hududlar bo‘yicha, 2025-yil
| # | Hudud | Qiymat |
|---|---|---|
| 1 | Surxondaryo viloyati | 76,4 |
| 2 | Namangan viloyati | 73,6 |
| 3 | Farg‘ona viloyati | 73 |
| 4 | Xorazm viloyati | 71,6 |
| 5 | Jizzax viloyati | 71,2 |
| 6 | Buxoro viloyati | 71 |
| 7 | Andijon viloyati | 70,1 |
| 8 | Samarqand viloyati | 69,5 |
| 9 | Sirdaryo viloyati | 69,5 |
| 10 | Qashqadaryo viloyati | 69,2 |
| 11 | Qoraqalpog‘iston Respublikasi | 65,5 |
| 12 | Toshkent viloyati | 55 |
| 13 | Toshkent shahri | 51,7 |
| 14 | Navoiy viloyati | 21,1 |
Ma’lumot haqida
- Manba
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT)
- Foydalanish
- Rasmiy statistika, manbaga havola bilan
- O‘lchov birligi
- yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %
- Davr
- 2015-yil – 2025-yil
- Yangilangan
- 18-oktabr, 2026-yil
- Kod
- siat.1.01.01.0055
Kichik biznesning va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi kichik biznesda (yakka tartibdagi tadbirkorlik va uy xo‘jaliklarining faoliyatini qo‘shgan holda) yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymat hajmini iqtisodiyot tarmoqlarining yalpi qo‘shilgan qiymatiga bo‘lish orqali aniqlanadi:
Ko‘p beriladigan savollar
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi qancha?
2025-yil holatiga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasida: 52,2 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 1,3 punkt past.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi: qaysi viloyatda eng yuqori?
2025-yilda hududlar orasida eng yuqori qiymat Surxondaryo viloyatida (76,4 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %), eng pasti Navoiy viloyatida (21,1 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %). Eng yuqori va eng past hudud orasidagi farq 3,6 baravar. Toshkent shahri 13-o‘rinda.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi yillar davomida qanday o‘zgardi?
2015-yilda bu ko‘rsatkich 64,6 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, % edi, 2025-yilda esa 52,2 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, % bo‘ldi. Eng yuqori qiymat 2017-yilda qayd etilgan: 67,4 yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan, %.
Ma’lumot qayerdan olingan?
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (SIAT). Ma’lumotlar statistikalar.uz da avtomatik yangilanadi, oxirgi marta 18-oktabr, 2026-yilda.
Milliy hisoblar: boshqa ko‘rsatkichlar
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, joriy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (joriy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar hajmi (joriy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot hajmi (ishlab chiqarish usulida, doimiy narxlarda, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari hajmi (doimiy narxlarda, yillik) (-)
- Mahsulotlarga sof soliqlar (doimiy narxlarda, yillik)
- Yalpi ichki mahsulot o‘sish sur’ati (ishlab chiqarish usulida, yillik)
- Bilvosita hisoblanadigan moliyaviy vositachilik xizmatlari o‘sish sur’ati (yillik)